Vì sao sạc nhanh EV chậm lại sau 80%

Tóm tắt nhanh

• Sạc nhanh EV thường chỉ nhanh ở 10–80%, còn từ khoảng 80% trở lên tốc độ giảm mạnh và phần cuối lâu hơn nhiều so với lúc đầu. Đây không phải do pin hỏng hay thói quen sạc kém, mà do cách cell pin hoạt động.
• Tesla Model S đời đầu năm 2012 cần hơn 50 giờ để sạc đầy bằng ổ điện gia đình và chỉ đi được tối đa 300 miles. Mẫu Model S mới nhất có thể nạp thêm tới 200 miles trong 15 phút tại Supercharger, theo số liệu của hãng.
• Có ba cách sạc EV: ổ cắm tường, trạm sạc gia đình/công cộng và trạm fast-charge. Trạm fast-charge thường cung cấp 50kW đến 350kW, thậm chí cao hơn ở các đời mới.
• Khác với ổ cắm thường, fast-charge station tự chuyển đổi điện và bơm DC trực tiếp vào pin, nên không bị giới hạn bởi bộ sạc tích hợp trên xe. Xe chỉ báo cho trạm biết mình có thể nhận bao nhiêu điện.
• Trong giai đoạn đầu, charger đẩy dòng điện gần như liên tục cho đến khi cell chạm giới hạn điện áp, rồi giữ điện áp và để dòng giảm dần. Vì thế phần đầu của quá trình sạc diễn ra nhanh hơn rất nhiều.
• Lý do được ví như hành khách lên xe buýt: lúc pin còn trống, lithium ions dễ chui vào anode; càng về sau, chỗ trống ít đi và việc đi vào trở nên chậm hơn. Khi gần đầy, thêm dòng điện chỉ gây ùn ở cửa vào.
• Anode của pin chủ yếu làm từ graphite, và lithium ions phải đi sâu vào trong vật liệu này nên đã chậm sẵn. Khi anode gần đầy, các ion còn cần nhiều thời gian hơn để ổn định vị trí.
• Sau khoảng 80%, xe sẽ yêu cầu charger giảm dòng để tránh lithium ions tích tụ trên bề mặt graphite. Nếu bị ép quá mạnh, xảy ra lithium plating, làm mất lithium vĩnh viễn và có thể tạo gai kim loại gây chập mạch.
• Vì nguy cơ đó, xe chủ động làm chậm sạc trước khi có hư hại xảy ra. Do đó, sạc EV đến 100% thường không thực tế nếu muốn giữ tốc độ nhanh.
• Nói ngắn gọn, tốc độ sạc chậm dần ở cuối không phải lỗi mà là cơ chế bảo vệ pin. Các mức quảng cáo như 10–80% phản ánh đúng đoạn sạc nhanh nhất, thay vì toàn bộ quá trình.

Tóm tắt tự động bằng AI từ bài gốc, có thể có sai sót. Hãy kiểm chứng ở bài gốc.